Yalan tanıklık, yemin altında kasıtlı olarak yanlış bir beyan vermeyi ifade eder. Bu, hukuki süreçlerde gerçeğin aranmasını zarar verir ve bu nedenle Hollanda'da, Utrecht dahil, sert bir şekilde cezalandırılır.
Yalan tanıklığın tanımı
Türk Ceza Kanunu'nun 207. maddesine göre yalan tanıklık, yemin veya söz verdikten sonra kasıtlı olarak yalan söylemektir. Bu durum şu gibi durumlarda meydana gelebilir:
- Mahkeme sırasında tanık olarak
- Yargıç tarafından sorgulanırken
- Parlamenter soruşturma sırasında
- Noterlik senedi düzenlerken (Sr 227. madde)
Cezanın miktarı
Yalan tanıklık için en fazla 6 yıl hapis cezası verilebilir. Uygulamada nihai ceza, yalan beyanın etkisi ve ciddiyetine bağlıdır.
Yemin edilmediyse?
Yemin altında olmadan yanlış beyan verirseniz, bu yalan tanıklık değildir. Ancak şu durumlarda hala suç teşkil edebilir:
- Resmi evrakta sahtecilik (yazılı beyanlarda)
- Adaletin işleyişini engelleme (Sr 285a maddesi)
Susma hakkı
Bazı durumlarda tanık, örneğin kendini suçlamamak için susma hakkını kullanabilir. Ancak bu, yalan tanıklık yapmayı haklı kılmaz.
Davalar üzerindeki etkisi
Yalan tanıklık tespit edilirse, ilgili dava yeniden görülebilir. Ayrıca yalan tanıklık yapan kişi cezai takibe uğrayabilir.
Soruşturma ve kovuşturma
Bir hakim, şüpheli yalan tanıklık konusunda kendisi şikayette bulunabilir. Savcılık ardından beyanın kasıtlı olarak yanlış olup olmadığını belirlemek için soruşturma başlatır.
Utrecht'teki yerel bilgiler
Utrecht'te yalan tanıklıkla ilgili hukuki işler için Vrouwe Justitiaplein 1'de bulunan Rechtbank Midden-Nederland'e başvurabilirsiniz. Ücretsiz hukuki danışmanlık için Catharijnesingel 55'teki Juridisch Loket Utrecht ile iletişime geçin.
Yalan tanıklık hakkında sık sorulan sorular
Yalan tanıklık ile yemin olmadan yanlış beyanı ne ayırır?
Yalan tanıklık, örneğin bir davada yemin altında kasıtlı yalan söylemektir. Yemin olmadan yalan tanıklık değildir, ancak resmi evrakta sahtecilik veya adaletin işleyişini engelleme olarak hala suç olabilir. Ceza genellikle daha hafiftir, ancak ciddi bir ihlaldir.
Yanlış beyan için yalan tanıklıktan ceza alır mıyım?
Hayır, yalan tanıklık için kasıt gereklidir. Yanlış olduğunu bildiğin halde kasıtlı yalan söylemelisin. Dürüst bir hata yalan tanıklık sayılmaz, ancak davadaki güvenilirliğinizi zarar verebilir.
Davada yalan tanıklığın sonuçları nelerdir?
Kanıtlanmış yalan tanıklıkta 6 yıla kadar hapis riski vardır. Orijinal dava yeniden görülebilir ve savcılık ayrı bir soruşturma başlatır. Ayrıca neden olduğunuz zarardan sorumlu tutulabilirsiniz.
Kendimi veya ailemi korumak için yalan söylemek izinli midir?
Hayır, yalan tanıklık her zaman suçtur, koruyucu bir motivasyon olsa bile. Bazen yakınlarınıza karşı tanıklık etmemek için susma hakkını kullanabilirsiniz, ancak yemin altında yalan söylemek yasaktır.
Yalan tanıklık soruşturması nasıl yürür?
Hakim yalan tanıklık şüphesi varsa şikayette bulunabilir. Savcılık sorgular ve deliller aracılığıyla beyanın yanlış olup olmadığını ve kasıtlı yapılıp yapılmadığını inceler. Yeterli delil varsa kovuşturma yapılır.