Utrecht'te, Hollanda'nın geri kalanı gibi, sadece tamamlanmış suçlar cezalandırılabilir. Bir suça teşebbüs ve bazı durumlarda bunun hazırlığı da ceza kovuşturmasına yol açabilir. Mevzuat her iki durum için de belirli şartlar koyar.
Suça Teşebbüs (Sr md. 45)
Bir suça teşebbüs, failin suçun icrasına başlamasıyla niyetinin açıkça belli olması durumunda cezalandırılır.
Cezalandırılabilir Teşebbüs Şartları
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Niyet | Failin suçu tamamlamaya yönelik kastı olmalıdır |
| İcraya Başlama | Suçu tamamlamaya yönelik dış görünüşte eylemler |
| Tamamlanmamış | Suç tam olarak icra edilmemiştir |
İcraya Başlama Ne Zaman Kabul Edilir?
İcraya başlangıç olarak ne kabul edilir?
- Kapıyı kıran ancak rahatsız edilen bir hırsız
- Kurbana silahla yaklaşan ancak durdurulan biri
- Maskeyle dükkana giren ancak kaçan bir soyguncu
Teşebbüs İçin Ceza Miktarı
Teşebbüs için maksimum ceza, tamamlanmış suçun maksimumunun üçte biri indirimli halidir.
| Suç | Tamamlanmış Maksimum | Teşebbüs Maksimum |
|---|---|---|
| Adam Öldürme | 15 yıl | 10 yıl |
| Hırsızlık | 4 yıl | 2 yıl 8 ay |
| Cinayet | Ömür boyu/30 yıl | 20 yıl |
İradeli Geri Adım
Fail kendi iradesiyle planından vazgeçerse, teşebbüs cezalandırılmaz.
Şartlar
- Geri adım gönüllü olmalıdır (dış etkenlerden değil)
- Suç tamamlanmadan önce gerçekleşmelidir
- Fail kendisi tamamlanmayı engellemiş olmalıdır
Örnekler
- Gönüllü: Pişman olup ayrılan bir hırsız
- Gönüllü değil: Alarm sesi nedeniyle kaçan bir hırsız
Yetersiz Teşebbüs
Bazı durumlarda suçun tamamlanması nesnel olarak imkansızdır.
Mutlak ve Nispi Yetersizlik
| Tür | Açıklama | Cezalandırılır mı? |
|---|---|---|
| Mutlak Yetersiz | Tamamlanma hiçbir zaman mümkün değildi | Hayır |
| Nispi Yetersiz | Bu durumda tamamlanma imkansızdı | Evet |
Örnekler
- Mutlak: Sahte silahla "öldürmeye" çalışma (cezalandırılmaz)
- Nispi: İçinde biri yattığını sanarak boş yatağa ateş etmek (cezalandırılır)
Suçlara Hazırlık (Sr md. 46)
Ağır suçlarda hazırlık da cezalandırılabilir.
Şartlar
- Sucun en az 8 yıl cezası olmalıdır
- Suça yönelik araç, bilgi veya para temini kasten yapılmalıdır
- Araçlar suçun işlenmesi için amaçlanmış olmalıdır
Hazırlıkta Ceza Miktarı
Maksimum ceza, tamamlanmış suç cezasının yarısıdır (maksimum 15 yıl).
Teşebbüs ve Hazırlık Arasındaki Farklar
| Özellik | Teşebbüs | Hazırlık |
|---|---|---|
| Aşama | İcraya başlama | Öncesi eylemler |
| Cezalandırılır | Tüm suçlarda | Sadece ≥8 yıl cezalı suçlarda |
| Ceza Miktarı | Maksimum -1/3 | Maksimum -1/2 |
Utrecht'te Teşebbüs ve Hazırlık Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Bir suça teşebbüs ne zaman cezalandırılır?
Teşebbüs, failin suçu işleme niyeti olup icrasına başladığı durumda cezalandırılır. Bu, suçun tamamlanmasına yönelik somut eylemler yapıldığı anlamına gelir, örneğin bir kilidi zorlamak gibi. Ancak suç tamamlanmamalıdır.
İradeli geri adımda ne olur?
Fail kendi iradesiyle suçun tamamlanmasından önce vazgeçerse, teşebbüs cezalandırılmaz.
Teşebbüs ile hazırlık arasındaki fark nedir?
Teşebbüs, failin suçun icrasına başladığı anlamına gelirken, hazırlık sadece planlama ve araç toplama içerir. Hazırlık sadece 8 yıl veya daha fazla cezalı ağır suçlarda cezalandırılır.
Teşebbüs nesnel olarak imkansızsa ne olur?
Tamamlanma mutlak imkansızsa, örneğin sahte silah kullanımı gibi, teşebbüs cezalandırılmaz. Eğer o özel durumda imkansızsa ama teoride mümkünse, teşebbüs cezalandırılır.
Utrecht'te hukuki yardım nereden alabilirim?
Utrecht'te hukuki yardım için Catharijnesingel 55'teki Juridisch Loket Utrecht'e veya Vrouwe Justitiaplein 1'deki Rechtbank Midden-Nederland'e başvurabilirsiniz.