WW-hakki: çalışma geçmişiniz ödeneginizi belirler
**WW-ödeneginde** **çalışma geçmişiniz** kritik bir rol oynar. Hem miktarını hem de süresini etkiler. Bu makale, iş deneyiminizin nasıl değerlendirildiğini, hangi kuralların geçerli olduğunu ve durumunuz karmaşık ise ne yapabileceğinizi açıklar.
İşsiz kalırsanız, belirli koşullar altında **İşsizlik Yasası (WW)-ödenegi** talep edebilirsiniz. Ödenek hakkınızı belirleyen en önemli faktörlerden biri **çalışma geçmişinizdir**. Bu, işsizliğinizden önceki son 36 ayı (3 yıl) kapsar. WW hakkınız olup olmadığı ve ödeneginizin ne kadar olacağı, ne kadar çalıştığınıza, ne kadar süre çalıştığınıza ve hangi sektörlerde çalıştığınıza bağlıdır. Bu makalede **çalışma geçmişinizin** tam olarak nasıl değerlendirildiğini ve bunun ödeneginiz için ne anlama geldiğini açıklıyoruz.
Çalışma geçmişiniz nedir?
**Çalışma geçmişiniz**, işsizliğinizden önceki 36 aylık dönemde ücretli iş yaptığınız dönemdir. Bu, sadece tam zamanlı işleri değil, yarı zamanlı işleri, geçici sözleşmeleri, hastalık iznini ve hatta ödenek aldığınız dönemleri (örneğin **ZW-ödenegi** veya **WIA-ödenegi**) de kapsar. **UWV** (Çalışan Sigortaları Uygulama Enstitüsü), bu dönemi değerlendirerek WW-ödenek hakkınız olup olmadığını ve ödenegin ne kadar olacağını belirler.
Hangi dönemler hesaba katılır?
Çalışma geçmişinizdeki tüm dönemler eşit şekilde hesaba katılmaz. WW-haklarınızın hesaplanmasında aşağıdaki dönemler dikkate alınır:
- Ücretli iş: Tam zamanlı veya yarı zamanlı iş, geçici sözleşmeler dahil.
- Hastalık izni: Hastalık nedeniyle **hastalık yasası ödenegi (ZW)** aldıysanız.
- WIA-ödenegi: **Çalışma ve Gelir Yasası'na Göre İş Gücü (WIA)** ödenegi aldıysanız.
- WW-ödenegi: Daha önce WW-ödenegi aldıysanız, bu çalışma geçmişinize dahil edilebilir.
- Eğitim veya mesleki eğitim: Son 3 yılda işinizle doğrudan ilgili ücretli bir eğitim veya mesleki eğitim aldıysanız, bu bazen hesaba katılabilir.
Önemli: Ücreti olmayan dönemler, örneğin maaşsız eğitim veya gönüllü çalışma, WW-haklarınız için hesaba katılmaz. Ayrıca işler arasında gelirinizin olmadığı dönemler (örneğin işler arasında) hesaba katılmaz, trừs ödenek aldıysanız.
Hangi dönemler hesaba katılmaz?
Çalışma geçmişinizin hesaplanmasında aşağıdaki dönemler hesaba katılmaz:
- Gelir olmayan dönemler (örneğin ödeneksiz işler arası).
- Gönüllü çalışma veya ücretsiz stajlar.
- Ücretli iş deneyimi olmayan eğitim dönemleri.
- Sosyal yardım ödenegi (sosyal yardım) veya WW-tescil aldığınız dönemler (bunlar çalışma geçmişiniz için ikame ödenekleri değildir).
Yasal dayanak: Çalışma geçmişiniz nasıl değerlendirilir?
Çalışma geçmişinizin değerlendirilmesine ilişkin kurallar **İşsizlik Yasası (WW)** ve ilgili **Genel Toplumsal Sosyal Yardım Yasası (Ambt)**'ta yer almaktadır. En önemli maddeler şunlardır:
- WW Madde 10: Ödenek hakkının sınırlandırılması (işsizliğinizden önceki 36 ayda yeterince çalışmış olmanız gerekir).
- WW Madde 11: Son 3 yıldaki en düşük ve en yüksek gelirinize göre ödenek miktarının hesaplanması.
- WW Madde 12: Ödenek süresinin koşullarına (yaşınıza ve çalışma geçmişinize bağlı).
- WW Madde 13: 27 yaş altındaki gençler için özel kurallar (minimum çalışma saati koşulunu sağlamaları gerekir).
Ayrıca **İşsizlik Yasası Uygulama Yönetmeliği (Urw)**, ortalama günlük ücret hesaplaması gibi pratik uygulamalarda rol oynar.
WW-ödeneginizin miktarı nasıl belirlenir?
WW-ödeneginizin miktarı, son 36 aydaki ortalama günlük ücretinize göre hesaplanır. Bu ortalama, o dönemdeki en düşük ve en yüksek gelirinize göre belirlenir. Formül şu şekildedir:
| Hesaplama Yöntemi | Açıklama |
|---|---|
| Ortalama günlük ücret | Ödeneginiz, son 3 yıldaki ortalama günlük ücretinizin %75'ine göre hesaplanır. |
| En düşük gelir | Ödeneginiz minimum günlük ücretin altında olamaz (2024: günde €36,47). |
| En yüksek gelir | Son 3 yılda çok yüksek bir geliriniz varsa, ödeneginiz maksimum günlük ücretle sınırlanabilir (2024: günde €305,08). |
Örnek: Diyelim ki son 3 yılda şu gelirleri elde ettiniz:
- Yıl 1: €30.000 (tam zamanlı ```